Scaip an scéal chuig an scoil díreach roimh an Nollaig go raibh an scoil seo againne roghnaithe mar cheann de na deich scoileanna is fearr sa tír ó thaobh cumas san iománaíocht de.

Padraig O Ceallaigh, ceannasaí ar an Seó spóirt a bhris an scéal ar dtús. Ba mhór an onóir don scoil é. Bhí siad chun teacht chuig an scoil chun taifeadadh a dhéanamh ar an scoil agus chun comórtas a reachtáil.

Tháinig siad thart a a trí a clog ar an Déardaoin an 20ú la d’Eanair. Ghlac siad cúpla radharc den sean fhoirgneamh agus ansin chuadar sall chuig an pháirc áit a raibh slua mór de na himreoirí ón bhfoireann sinsear ag fanacht dóibh agus iad uile ar chipíní.

Thóg deichniúir de na leaids poc ag iarriadh an sliotar a chur thar an trasnán. Tar éis gach scór a fuair siad dhein siad damhsa ceilliúradh, damhsa an sicín, ag iascaireacht i gcomhair na mbradán agus srl. Ar an lá fuair na buachaillí cúig cinn de na pocanna. Bhí spórt agus scléip ann. Bhain gach éinne a bhí páirteach ann an-thaitneamh as an lá.

Comhghairdeas do ghach éinne a bhí páirteach ann.

Ar an triú la deag d’Éanair, ghlac foireann uí Artaigh páirt sa seó ar TG4 darb ainm “Thar an Trasnán”.

Sraith a bhíonn ar siúil gach oíche dé hAoine atá i gceist. Bíonn Dara Ó Cinneide ina láithreoir ann. Tháinig beirt fhear chuig an scoil chun taifead a dhéanamh orainn.
Ar dtús bhí orm réamhra a thabhairt ós comhair na scoile agus an áit a chur in aithne dóibh.
Ansin ar aghaidh linn trasna an bhothair go dtí na páirceanna imeartha chun triall a bhaint as an gcomórtas. Bhí deich seans againn chun an sliotar a bhualadh thar an trasnán a méid uair a bhíomar abalta ón line seasca cúig. Níor éirigh linn ach cúig cinn a aimsiú.
Theip orainn sa chomortas ach bhí la iontach againn. Bhain gach duine taitneamh as an ngaeilge a labhairt agus a usáid. Cinnte tabharfaidh se ardú céime sa Ghaeilge sa scoil amach anseo.

Tuarisc curtha le cheile ag
Dara Ó Cearbhaill.
 

Ar an gcúigiú lá is fiche de mhí na Samhna 2010, reachtáil an comhlacht Ghaelach Gael Linn Díospóireachtaí inár scoil. Bhí scoileanna ag teacht ó chian is ó chongar chun a bheith páirteach ann.Bhí gach éinne a bhí bainteach leis sa scoil ar chipíní mar gheall. Ba mhór an onóir é don scoil.
Na scoileanna a bhí páirteach: -Coláiste Cholmáin, Mainistir na Corann, Scoil Regina Mundi, Dúbhglas. Coláiste na Toirbhirte, An Mhairdíog. Scoil Croí Naofa, Carraig na bhfear

Bhí foireann shóisearach ón scoil ag glacadh páirte ann. Bhí Greg O Suilleabháin, Seaic O Buachalla agus Donnacha ag seasamh ar an oíche ar son na scoile. Dheineadar sár iarracht. Bhí comórtas géar ann. Faroaor ní raibh an lá againn agus níor éirigh linn dul ar aghaidh chuig an chéad bhabhta eile. Fuaireadar ard mholadh ar an oíche úd.

Comhghairdeas do ghach éinne a bhí páirteach ann.

Éacht den chéad scoth gan amhras.

Donncha Ó Fearaíl
D’fhiafraigh Miss Clifford díom a bheith páirteach ar an bhfoireann díospóireachta. Bhí áthas an domhain orm. Obair chrua a bhí ann. Bhí orainn oráid a chur le chéile agus é a fhoghlaim de ghlan mheabhair. Bhí sé deacair ar dtús ach ansin chuaigh mé i dtaithí air.

Ar lá na díospóireachta bhí má an-neirbhíseach. Bhí slua breá bailithe. Chuamar suas agus dheineamar sár iarracht. Bhain mé alán taitnimh agus tairbhe as an taithí sin. Mholfainn do ghach éinne a bheith páirteach i ndíospóireachtaí as Gaeilge.

Greg O Suilleabháin
Bhí mé sa bhaile tinn lá amháin, tháinig glaoch ó mo mhúinteoir Gaeilge, Miss Clifford. D’fhiafraigh sí díom a bheith i mo chaptaen ar an bhfoireann díospóireachta. Ghlacas go fonnmhar leis an tairscint.
Nuair a d’fhill mé ar ais ar scoil ar an Luan, bhí an-chuid oibre le déanamh. Luíomar isteach ar an obair mar fhoireann. Chaitheamar na huaireanta fada ag cleachtadh i dteannta le Miss Clifford.

Ag deireadh thiar tháinig an lá, bhíos an-neirbhíseach. Rinne mé mo dhicheall os chomhair slua mór. Bhíos an shásta liom féin le m’iarracht. Bhíos brónach nuair nár éirigh linn dul níos faide sa chomórtas.

Seaic Ó Buachalla
Bhí Miss Clifford ag caint ag tús na bliana faoi díospóireachtaí as Gaeilge. D’eirigh mé fiosrach agus chuir mé cúpla ceist uirthi mar gheall. Ba mhór an onóir dom, nuair a phioc mo mhúinteoir mé chun a bheith mar chuid den fhoireann.

Dheineamar alán chleachtaidh chun a bheith réidh don chomórtas. Bhíomar ag bualadh le chéile roimh an scoil ar maidin, i rith am lóin agus fiú tar éis scoile um thráthnóna. Bhí na huaireanta fada ach b’fhiú iad.

Ní bhfuaireamar an lámh in uachtar ach beidh lá eile ag an bPaorach.

An Oíche cultúrtha -

Ar an 25ú lá de mhí na Samhna, bhí comórtas díospóireachta ar siúil sa scoil. Bhí timpeall ocht scoil ag glacadh páirte ann. Bhí comórtas sóisearach agus sinsearach i gceist. Bhí foireann ag Coláiste Chólmáin. Bhí siad ar fheabhas ar fad.

Bhí ceol ar siúil istigh sa leabharlann an lá ar fad. Bhí buachaillí ó bheagnach gach bliain ag seinnt uirlisí. Bhí mé féin ag seinnt mo ghiotar. Bhí an t-atmaisféar ar fheabhas istigh ann. Bhí daoine ó na scoileanna ag caint lena chéile agus ag baint taitnimh as an gceol. Bhí an-chraic ann. Bhí bia agus tae ag dul timpeall freisin agus bhí cuma áthais ar ghach aon duine

Tuarisc curtha le chéile ag
Michael Comerford

Bhí Coláiste Cholmáin ina shuíomh do Chraobh Chorcaí ag deireadh mí na Samhna. Ghlac alán scoileanna ón gcontae páirt ann.

Oíche den chéad scoth ba ea an oíche úd. Bhí deochana, brioscaí, cácaí milís agus araon le fáil ann. Chuireamar taispeántas Gaelach ar siúil. Bhí boscaí ceoil, giotar feadóg stain, bodhran agus píobaí uileann le cloisteail. Oíche agus seisiúin den chéad scoth a bhí ann.

Bhí an áit plódaithe le daoine, is baolach nach raibh spás chun bogadh ann. Ba cheart dúinn a bheith an-bhródúil as an oíche a chuireamar ar fáil.

Tuarisc curtha le chéile ag
Pól Mannix
(6ú Bliain)

Roghnaigh an comhlacht Gael Linn “Coláiste Cholmáin” mar shuíomh don díospóireacht craobh Chorcaí. Roimh an díospóireacht bhí tráthnóna breá Gaelach againn i leabharlann an Chrocaigh. Bhí braon tae agus caife agus bhí neart soláistí ar fáil idir cheapairí, chistí agus mar sin de.

Bhí go leor ceoil againn freisin: poirt, ríleanna, cúpla corrphíobaí cúpla seit, rincí agus amhrán ar an sean nós. Sheinn Prionsias O Floinn “An Bádóir Uaighneach” chun deireadh a chur leis an seisiúin ar an bhfeadóg.

Síos chuig leabharlann na sagart linn ansin i gcomhair na ndíospóireachtaí. Bhí an comórtas Sóisearach ar dtús. Ba é rún na hoíche ná “ is fearr an sláinte ná na táinte” Caithfear a adhmháil go raibh díospóireacht den chéad scoth idir na ceithre foirne a bhí i lathair. Le mí adh níor bhuaigh ár scoilne. Bhí iarracht den chéad scoth curtha isteach acu. Fair Play dhaoibh leaids.
Ansin bhí oráid an spéisiúil faoi stair na scoile tugtha ag an stairí áitiúil Tadhg O Buachalla.
Ba é “ Turas Oifigiúil go hÉirinn ag an mBanríon Eibhlís ó Shasana” an rún a bhí ag na foirne sinsir. Bhí díospóireacht an bheomhar agus an spéisiúil ‘s greannmhar ach go hairithe ó fhoireann Colaiste na Toirbhirte.

Bhain gach duine taitneamh as an oíche. Buíochas do ghach duine a bhí páirteach san oíche speisialta Gaelach seo

Tuarisc curtha le chéile ag
Eoin Ó Caoimh
(6ú Bliain)

Knock a Doon
Bhí ar ghach duine sa choláiste seo labhairt as Gaeilge an t-am ar fad. Fiú nuair nach raibh na stiúrthóirí timpeall na háite bhíomar fós ag caint Gaeilge. Bhí an craic nócha ann.

Bhí céilí gach oíche. Bhí bricfeasta ar a hocht a chlog gach maidin, ansin thosaigh na ranganna ar a naoi. Nuair a bhí na rangana críochnaithe chuamar chuig an halla spóirt.
Bhi an dinnéar ar a haon a chlog gach lá. Bhi orainn na seomraí folctha agus na seomraí leaba a ghlanadh ina dhiaidh. Tar éis an spóirt bhí cúpla uair saor againn Bhíomar ag caint lenár gcairde agus ag imirt cluiche i rith an ama sin.

Nuair a bhí an aimsir go deas chuamar chuig an trá. Bhí orainn dul chuig an tAifreann gach domhnach

Tuarisc curtha le chéile ag
Micheal Ó Cinnéide
Maitiú Ó Maolchathaigh

An Rinn
Nuair a chuaigh mé isteach sa chéad bhliain, bhí mo chuid Gaolainne go huafásach. D’fhreastail me ar Choláiste na Rinne. Ta an coláiste seo díreach in aice le Dún Garbháin.

Bhí mé ag fanacht ann le buachaillí a bhí ag teacht ó ghach cúinne den tír. Reachtáil siad na ranganna óna naoi ar maidin chuig a haon a chlog san iarnóin. Mar an gcéanna le gach aon choláiste eile bhí ort gach rud a dhéanamh trí mhéan na Gaeilge.
Téim ann gach aon bhliain ó shin, bhuail mé le cairde ann a bheadh agam don saol.

Tuarisc curtha le chéile ag
Cian Clarke.

Béal Átha an Ghaorthaigh
Bhi scolaireacht agam chun dul chuig an coláiste i mBaile an Ghaorthaigh. Chosnaigh se thart ar chúig chéad euro.

D’éirigh na daltaí gach maidin ar a hocht a chlog. D’itheamar an bricfeasta ar a leathuair tar éis a hocht.

Thosaigh na ranganna ar a naoi a chlog. Chríochnaigh na ranganna ar a haon a chlog. Bhí rang spóirt againn ar a trí a chlog. Bhí orainn caint as gaeilge i rith na gcluichi. Bhí cluiche peile agus sacair ann. Ar a hocht a chlog bhí céilí ann. Bhí ar ghach aon duine damhsa ann.

Tuarisc curtha le chéile ag
Eoin Maye.

Coláiste na bhFiann, Co. Na Gaillimhe.
Chuaigh mé chuig Coláiste Na bhFiann i gcontae na Gaillimhe. Bhí sé go hiontach. Bhí thart ar chéad duine ag freastal ar an gcúrsa. Chosnaigh sé cúig chéad euro dul ann. Gach lá d’eirigh mé ar maidin ar a hocht a chlog. D’íth mé mo bhricfasta agus chuaigh an t-ochtar a bhí ag fanacht i mo theach chuig an halla. Bhí ranganna agam go dtí a haon a chlog. Bhí cluichí spoirt againn cosúil le cispeil, peil agus sacar. Bhí siad go maith. Bhí alán imeachtaí ar siúil gach lá. Bhí Gaeilge á labhairt gach lá agus ní raibh cead ag éinne caint as Béarla. Tá an Ghealtacht suite in iarthar na tire i gcontae na Gaillimhe.

Tuarisc curtha le chéile ag
Tomás Ó Condúin

Baile an Fheirtéaraigh
Chuaigh mé go dtí Baile an Fheirtéaraigh le haghaidh cúrsa Gaeilge i rith an tsamhraidh an bhliain seo chaite. Chosnaigh sé €890 agus bhí mé ann I gcomhair trí seachtaine. Bhí sé ar fheabhas.

Bhí céilí againn gach oíche ar a hocht a chlog go dtí deich a chlog. Bhí spórt againn gach lá ón a trí a chlog go dtí a cúig a chlog. Bhí ranganna againn ar a naoi o chlog go dtí a dó dheag a chlog.

Ní raibh cead againn aon bhéarla a labhairt agus d’fhoghlaim mé a lán Gaeilge.

Tuarisc curtha le cheile ag
Roibeáird Buttimer.